zdch.grkatpo.sk - Záchrana drevených chrámov na medzinárodnej drevenej ceste
http://zdch.grkatpo.sk/?dobroslava&id=&lng=pl
Mapa witrynyStrana glówna > Lokalizacja projektu > Dobroslava
  Slovenčina   Polski

Dobroslava

Drewniana greckokatolicka świątynia Św. Paraskewy, 1705, NKP

Dobroslava Drewniana greckokatolicka świątynia Św. Paraskewy została wybudowana w roku 1705. Paraskewa była córką bogatych chrześcijańskich rodziców z Ikoniu. Po ich śmierci odziedziczyła wielki majątek, który rozdała ubogim. Złożyła ślub czystości i odrzucała wszystkich kandydatów proszących ją o ręke. Podczas prześladowań Dioklecjana oskarżono ją o chrześcijaństwo i była wrzucono do więzienia. Po okropnym męczeniu Władca nakazał ją ściąć mieczem.

Pod koniec II wojny światowej miejscowość została dosyć zniszczona a cerkiew uszkodzona. W ramach jej odnowienia bryła świątyni została rozszerzona o dwie boczne kaplice i tak plan cerkwi otrzymał kształt krzyża, co jest wyjątkiem wśród drewnianych cerkwi i na wschodzie Słowacji. Ostatni remont zewnętrznej części świątyni był przeprowadzony w latach 2001 - 2002 wymianą oszalowania i pokrycia.

Świątynia jest pięćdzielna, pięćrozmiarowa, wybudowana na niskim kamiennym fundamencie. Zdobiona jest trzema wieżami i piecioma krzyżami. Korpus świątyni i ściany są okryte pionowymi deskami i pasami. Cała świątynia jest okryta drewnianym łupkowym gontem. Według listy z 1915 roku pierwotnie były tutaj cztery dzwony. Obecnie w wieży znajduje się już tylko jeden dzwon z 1790 roku.

Przychodząc do świątyni wchodzimy do przedsionka. Tutaj widnieje napis epoki 1705, który oznacza zakończenie i poświęcenie świątyni. Z przedsiąka można dojść na chór, który się znajduje w zachodniej części nawy.

Ikonostas w tej świątyni ma architekturę pięciorzędową. Jest pomnikiem kultury narodowej z ikonami umieszczonymi na pięciu piętrach. Pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. Główny rząd zawiera z lewej ikonz św. Biskupa Miskołaja, Bogarodzicę Hodigitriu, Chrystusa Nauczyciela i patronalną ikonę św. Paraskiewy. W środku znajdują się królewskie wrota z sześcioma medalionami, z tego cztery są medaliony ewangelistów i dwa Zwiastowania. Na północnej stronie od drzwi znajduje się św. Bazyli Wielki, na południowej św. Jan Chrzyzostom. Nad łukowatym nadprożu drzwi znajduje się Wcielenie Boże, po stronach z anjołami – mocami niebieskimi.

Drugi rzad świat zawiera od północnej ściany te oto ikony: Narodzenie Bogarodzicy, Ofiarowanie Bogarodzicy w świątyni, Narodzenie Chrystusa, Chrzest Pański, Zwiastowanie, Wejście Chrystusa do Jerozolimy. Rząd świąt odziela ikona Ostatniej Wieczerzy i kontynuuje ikonami: Zmartwychwstania, Wnebowstąpienia Pańskiego, Zesłąnia Ducha Świętego, Trójcy Świętej, Przemienienia Pańskiego, Opieki Bogarodyicy.

W trzecim rządzie nad królewskimi wrotami widzimy ikonę Mały Deesis z Chrystusem arcykapłanem, któremu towarzyszy Bogarodzica i św. Jan Chrzciciel. Od ikony Deesis w kierunku północnym widzimy św. Piotra wyobrażonego z kluczem i z odwróconym krzyżem, św. Mateusza, św. Andrzeja, sw. Jakuba Zebedeusza i św. Tomasza. Od środka w kierunku południowej strony znajdują się ikony sw. Pawła, Jana, Łukasza, Szymona, Bartołomieja i św. Filipa.

Czwarty rząd proroków jest najcięższy do zidentyfikowania. Składa się z sześciu okrągłych medalionów z parami postaci w poszczególnych nadstawcach. O środka ku północnej ścianie znajdują się prorocy Mojżesz i Aaron. Kolejnych czterech proroków nie można zidentyfikować. Od środka ku południowej stronie widzimy króla Dawida i Salomona, dwóch nieznanych proroków z ogólnym atrybutem - zwojem, kolejno proroka Izajasza i proroka Daniela.

Wierzchołek ikonostasu uwieńczony jest krzyżem z Ukrzyżowanym, po stronach z Bogarodzicom na północnej stronie i świętym Janem Ewangelsitom na południu. Zachowany piąty rząd, na samym dole nazywany przedziały, pozostaje z ikon, z lewej: Ucieczka do Egypta, Święci Apostołowie Piotr i Paweł, Wcielenie Boże (Oranta) i ikona św. Paraskiewy.

Cenne są i poszczególne ikony w tej świątyni. Należą do nich Mąż boleści na żertwenniku i Trójca Najświętsza na ołtarzu świątyni. Ikona, którą nie można nie zauważyć jest ikona Ostaniej Wieczerzy, rozmiarowa ikona św. Paraskiewy z wyobrażeniami z jej życia i inne ikony w nawie świątyni.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska-Republika Słowacka 2007-2013.
Copyright © 2010-2011 Greckokatolickie arcybiskupstwo Prešov